EdufabulaHer keşif yeni bir hikâye.
08 / 14 · HİLL ŞİFRELEME

Hill

Kitaptaki 12 alıştırma. Cevabını kutuya yaz, sonra çözümle karşılaştır. Taslakların yalnızca bu oturumda tutulur.

ALIŞTIRMA 08.1

Bİ çiftindeki x ve y sayılarını yaz.

Çözümü göster

x=1, y=11. B birinci, İ ikinci bileşendir.

ALIŞTIRMA 08.2

x=1 ve y=11 için 3x+2y toplamını ve karşılık gelen harfi bul.

Çözümü göster

3×1+2×11=25. 25, 29’dan küçüktür; karşılığı Ü’dür.

ALIŞTIRMA 08.3

KOD kelimesi hangi çiftlere ayrılır? Kaç dolgu gerekir?

Çözümü göster

KO / DZ. Üç harf tek sayı olduğundan bir Z dolgu eklenir.

ALIŞTIRMA 08.4

ME çiftini anahtar matris K ile şifrele.

Çözümü göster

VT. M=15,E=5; toplamlar 55 ve 110, kalanlar 26 ve 23, harfler V ve T.

ALIŞTIRMA 08.5

HİLL kelimesini K ile şifrele.

Çözümü göster

RFJT. Hİ→RF ve LL→JT.

ALIŞTIRMA 08.6

Ters matris K⁻¹ ile çöz. Dolgu yok.

BRYTGY
Çözümü göster

VEKTÖR. BR→VE, YT→KT, GY→ÖR.

ALIŞTIRMA 08.7

[[1,2],[2,4]] anahtarının determinantını bul. Neden uygun değildir?

Çözümü göster

1×4−2×2=0. Mod 29 içinde ters matris yoktur. İkinci satır ilk satırın iki katı olduğundan iki bağımsız bilgi üretmez.

ALIŞTIRMA 08.8

GİZEM şifresi çözülünce GİZEMZ geliyor. Bu tek başına bir hata mıdır?

Çözümü göster

Hayır. Mesajı çiftlere tamamlamak için bir Z eklenmiştir. Dolgu sayısı 1 ise son Z çıkarılır; bu bilgi yoksa sondaki Z’nin gerçek harf olup olmadığı kesinleşmez.

ALIŞTIRMA 08.9

AB çiftini bölümdeki K matrisiyle şifrele.

Çözümü göster

CG. A=0, B=1. İlk toplam 2, ikinci toplam 7; harfler C ve G olur.

ALIŞTIRMA 08.10

Ters anahtar ile aşağıdaki çifti çöz. Dolgu yok.

CG
Çözümü göster

AB. 27×2+13×7=145→0; 18×2+24×7=204→1.

ALIŞTIRMA 08.11

Aynı K ile BA çiftini şifrele ve AB sonucu ile karşılaştır.

Çözümü göster

ÇE. B=1, A=0; toplamlar 3 ve 5, yani Ç ve E. Çift sırasının değişmesi sonucu değiştirir.

ALIŞTIRMA 08.12

KOD çözülünce KODZ elde ediliyor. Alıcıya hangi bilgi verilirse son harfi güvenle çıkarabilir?

Çözümü göster

Dolgu sayısının 1 olduğu veya özgün harf sayısının 3 olduğu bilgisi verilmelidir. Yalnız son harfin Z olması yeterli değildir.