Homofonik şifrelemenin tarihçesi

Dönem Erken modern diplomasi; 1578–1584 tarihli somut örnekler
Geliştirenler ve kullananlar Farklı kâtipler ve şifre uzmanları; tek bir mucit bilinmiyor

Başlangıç ve belgeler

Homofonik yöntemler, sık kullanılan harflere birden fazla karşılık verme düşüncesiyle gelişmiştir. Tek bir başlangıç yılı veya bütün aileyi geliştiren bir kişi üzerinde kesinlik yoktur. Avrupa’nın erken modern diplomatik yazışmalarında kullanıldığı belgelenmiştir. Mary Stuart’ın 1578–1584 tarihli mektupları bu geleneğin somut örneklerindendir; yöntemin ilk örnekleri oldukları ileri sürülmez. [T09]

Öykünün düşündürdüğü

George Lasry, Norbert Biermann ve Satoshi Tomokiyo, 2023’te yayımladıkları araştırmada Fransa Millî Kütüphanesi’ndeki 55’ten fazla şifreli mektubu çözdüklerini açıkladılar. Mektupların Mary Stuart’a ait olduğu böylece anlaşılmıştı. Aynı harfe farklı işaretler, ayrıca bazı sözcüklere özel kodlar kullanılmıştı. Çözüm yalnız bir bulmacayı bitirmedi; tarihçilerin okuyabileceği yeni belgeler de kazandırdı. [T09]

Bugünkü bağlantılar

Sınıfta aynı harfe birkaç sayı kartı ayırarak iki farklı doğru şifreli metin üretilebilir. Ardından hangi harfin kaç kez geçtiğinin daha az görünür olup olmadığı araştırılır. Bu kullanım, seçim yapma ve adil değerlendirme için uygundur: tek bir örnek cevap, bütün geçerli cevapları temsil etmez.

Bu bölümle bağlantı

Bir harfin birkaç kodu olabilir ama bir kodun hangi harfe döneceği açık olmalıdır. Eğitimdeki 11–60 tablosu, tarihî bir mektubun anahtarı değil; bu fikri çalışmak için hazırlanmış Türkçe bir eğitim tablosudur.

Kaynaklar T09. Tam künyeler ve bağlantılar tarihçe kaynakçasındadır.