Atbash
Atbash tarihçesi
Dönem Yaklaşık MÖ 6. yüzyılla ilişkilendirilir
Geliştirenler ve kullananlar Eski İbrani yazı geleneği; mucidi bilinmiyor
Başlangıç ve belgeler
Atbash, İbrani alfabesinin başındaki harfi sonundakiyle eşleyen eski bir yerine koyma yöntemidir. Tarih çizelgelerinde yaklaşık MÖ 600 çevresine yerleştirilir. Bu, kesin bir icat günü ya da belirli bir kişinin buluş tarihi değildir. Eğitimimizdeki 29 harfli Türkçe tablo, aynı fikrin eğitim uyarlamasıdır. [T02]
Öykünün düşündürdüğü
Yeremya metnindeki Şeşak adı, Babil adının İbrani harfleriyle ilişkili bir gizli ad olarak açıklanır. Böyle bir örnekte bütün metin değil, bir yer adı farklı bir görünüm kazanır. Bir kelimenin saklanması bile okurun metni anlamasını değiştirebilir. Tarihsel örneği açıklarken bugünkü Türkçe harfleri eski İbrani yazısıyla karıştırmamalıyız. [T01]
Bugünkü bağlantılar
Atbash ile bir okul panosuna kısa bulmaca, bir kitap ayracına çözülecek bir sözcük veya bir hazine avına ipucu hazırlayabilirsin. Bunlar güncel eğitim ve oyun uygulamalarıdır. Aynı sabit eşleştirmeyi bilen biri mesajı okuyabilir; bu yüzden yöntemi gerçek bir hesabın parolasını korumak için kullanmayız.
Bu bölümle bağlantı
Alfabenin iki ucunu karşılaştırmak, simetri ve ters işlem için somut bir modeldir. Aynı kuralı iki kez uyguladığında başladığın harfe dönmen, bu bölümün tarihsel fikir ile matematik arasındaki bağlantısıdır.
Kaynaklar T01, T02. Tam künyeler ve bağlantılar tarihçe kaynakçasındadır.