Scytale & Cryptex

Bu bölümde bir tablo transpozisyonu ile fiziksel kilit düzeneğinin farkını görecek, yazma ve okuma yönlerini izleyeceksin.

Scytale, bir şeridin silindire sarılmasıyla ilişkilendirilen bir yer değiştirme fikridir. Şerit açıldığında yan yana görünen harflerin sırası değişir. Biz bu fikri kâğıt üzerinde dikdörtgen tabloyla modelleyeceğiz.

Cryptex ise harfli halkaları doğru konuma getirerek açılan bir saklama düzeneğidir. Kilit sözcüğünü bilmek bir bölmeyi açabilir; bu, mesaj harflerine uygulanan matematiksel bir dönüşümle aynı şey değildir.

Bu bölümün tablo kuralı

Anahtar, satır sayısıdır. Metni satırlara soldan sağa yaz. Sonra sütunları soldan sağa, her sütunu yukarıdan aşağıya oku. Boşlukları kaldır. Tablo dolmazsa en sona X ekle. X burada yalnız özel dolgu işaretidir; Türkçe alfabeye eklenen bir harf değildir.

Fiziksel model Silindirin çapı ve harf aralığı satırdaki harf sayısını etkiler. Kâğıt modelinde bunların yerine açık bir satır sayısı kullanıyoruz.

HARİTA kelimesinde İ harfi noktalıdır. Harfleri taşırken noktayı kaybetmek, yalnız yer değiştirme yapmak anlamına gelmez; harfi değiştirmiş olursun. Şifreli metinde bütün işaretleri dikkatle koru.

Cryptex etkinliğinde bir sözcük, bir fiziksel kilidin ayarıdır. Tablo etkinliğinde ise anahtar, harflerin nasıl yeniden sıralanacağını belirler. İki etkinlikte “anahtar” kelimesi farklı bir iş görür.